Beim Bau des Roche Tower 2 in Basel, wurde mitunter mit dem Klettersystem Mac und der Wandschalung Mammut 350 gearbeitet.

Millimeterwerk in groot formaat

Af en toe torent de jongste boven zijn grote broers en zussen uit. Roche Bau 1 in Basel staat tot op heden bekend als het hoogste kantoorgebouw van Zwitserland. Zijn "jongere broer", de Roche Bau 2, is momenteel in aanbouw en zal zijn voorganger zelfs in hoogte overtreffen.

Cijfers & feiten

  • Project
    • Roche New Office Building 2, Basel (CHE)
  • Architecten
    • Herzog & de Meuron
  • Opdrachtgever
    • F. Hoffmann-La Roche AG
  • Bouwonderneming
    • ARGE Marti Roche Bau 2 
    • (Marti AG Basel en Marti AG Bauunternehmung Zürich)
  • MEVA-systemen
    • Mammut 350, MevaDec, STB 450, MEP, MAC, MGS
  • Planning en begeleiding
    • MEVA Schalungs-Systeme AG, Seon, Zwitserland
Aufbau des Klettersystem MAC.

Planning en voorbereiding van de bouw van het hoogste gebouw

Het nieuwe gebouw zal een hoogte van ongeveer 205 m bereiken met 50 verdiepingen boven de grond en is daarmee de eerste wolkenkrabber in Zwitserland met meer dan 200 m. Met 30 m x 60 m is het vloeroppervlak aanzienlijk kleiner dan in Bau 1, terwijl het nieuwe gebouw ook ongeveer 30 m hoger is. Als je de gebouwen met elkaar vergelijkt, lijkt de nieuwe wolkenkrabber ook slanker te zijn.


Vakkennis overtuigt
MEVA en Marti AG zijn vertrouwde partners voor de planning en uitvoering van de ruwbouw, inclusief de klimbekisting. Het gerenommeerde Zwitserse bouwbedrijf vertrouwde al tijdens de werkzaamheden aan Bau 1 op hoogwaardige bekistingssystemen en de expertise van MEVA. Dankzij de ervaring die in dit project werd opgedaan, begrepen de MEVA-ingenieurs onmiddellijk wat belangrijk was bij Bau 2 en konden zij de reeds lang bestaande partner bij de nieuwe aanbesteding opnieuw overtuigen met uitgekiende concepten en gedetailleerde planning. 

Nieuwe uitdagingen
Vanwege de logistieke uitdaging om een grote bouwplaats op een centrale locatie te exploiteren, maakt men voor beide bouwprojecten gebruik van automatische klimbekisting. Na het gelijktijdig werken aan twee kernen bij Bau 1 werd besloten om de kern van Bau 2 volgens een soortgelijke procedure aan te leggen. „De kern wordt in tweeën gedeeld door een zogenaamde lobby, zodat we weer met twee klimsystemen parallel kunnen werken“, legt MEVA-ingenieur Volker Götz uit, die het project als verantwoordelijke begeleidt. „Dit geeft ons een belangrijk tijdsvoordeel.“ Natuurlijk moest het gebruik van het volledige bekistingssysteem bij Bau 1 in detail worden gepland om aan de tijdsvereisten voor dit grote project te kunnen voldoen. Dat dit succesvol was en dat alle betrokken partijen tevreden waren over de voortgang van de bouwwerkzaamheden blijkt ook uit het feit dat MEVA deze opdracht opnieuw kreeg. Nu was het aan de bekistingsexperts om gebruik te maken van de opgedane ervaring en deze toe te passen op nieuwe en verschillende constructieve uitdagingen. 

Onder de toren
Om te beginnen werden er drie kelders gebouwd in een 20 m diepe bouwput. Na de eerste graafbeurt werd op het niveau van de tweede kelderverdieping een vloerplaat met een ringvormige opening gestort. Deze zogenaamde stutvloer werd later gebruikt om de bouwput te versterken. De derde kelderverdieping werd vervolgens gebouwd met behulp van de afdekbouwmethode. De uitgraving van de derde verdieping eronder werd voorbereid door met boorpalen enkele stalen steunen in de grond te plaatsen. Tijdens de werkzaamheden aan de derde kelderverdieping werd de ringvormige stutvloer ondersteund door deze stalen steunen. 


Voorbereidingen in de derde kelderverdieping
Om de kernen van het gebouw voor te bereiden, werd eerst een liftonderbouw in de 2,5 m dikke vloerplaat op het derde kelderverdiepingsniveau geplaatst. Door de integratie van de schachten is de plaat op dit punt ongeveer 4,25 m dik. Om ruimte te creëren voor de latere installatie van de liften moest precies rekening worden gehouden met de geometrie van de kernen. Tegelijkertijd werd begonnen met de levering van de steunbokken en de Mammut 350 wandbekisting. 

Rangeren in de smalle bouwput
De steunbok STB 450 was bedoeld voor de bouw van de 7,9 m hoge wanden. In combinatie met de grote Mammut 350 wandbekisting werd de gewenste hoogte bereikt nadat twee verdiepingen waren verhoogd. Omdat de buitenmuren zich onder de stutvloer bevonden en het niet mogelijk was om de bekisting met een kraan te verplaatsen, werden verrijdbare steunbokken gebruikt. De eerder genoemde stalen steunen boden echter weinig ruimte om te manoeuvreren. De steunbok STB 450 wordt gekenmerkt door een geringe diepte van slechts 2,45 m en is daardoor bijzonder ruimtebesparend bij gebruik op de bouwplaats. Het gebruik van uitrijprofielen maakt de constructie iets breder. Om perfect te kunnen manoeuvreren in de smalle bouwput, heeft MEVA hiervoor echter nieuwe uitrijprofielen gebruikt die dichter bij de bekisting staan. „Dat was echt millimeterwerk in groot formaat“, zegt ploegbaas Armin Looser. „De MEVA-ingenieurs hielden rekening met alle factoren, inclusief de uitvoering, zodat we hier zonder problemen konden werken.“ Onder de stutvloer konden zo stortfases van ongeveer 10 m lengte worden gestort. Hierbij werden bij elke stortfase vier stortkubels gebruikt. Het team op het bouwterrein verdichtte vervolgens het beton met behulp van persluchtgedreven bekistingstrillers. 

Verankering van buitenaf
Nadat de buitenwanden van de derde kelderverdieping waren voltooid, moesten de stalen steunen worden ingekapseld. De kolommen van gewapende betonverbinding met een vloeroppervlak tot één vierkante meter werden eveneens gebouwd met Mammut 350 wandbekisting. Vanwege de binnenin liggende stalen steunen werd besloten om de bekisting via de buitenranden te verbinden met richtprofielen en kolombeugels. 

Nieuwe dimensies
De twee kernen van het gebouw konden vervolgens over een hoogte van 3,80 m weer worden bekist met Mammut 350, in eerste instantie op conventionele wijze. Daarbij moest rekening worden gehouden met de veelhoekige geometrie van de vele schachten, want behalve drie trappenhuizen en in totaal 16 liften bieden de kernen van het gebouw ook plaats aan diverse bevoorradingsschachten. Met nieuwe planningstools hebben de bekistingsingenieurs van MEVA een eenvoudige en nauwkeurige oplossing toegepast voor het opstellen van gedetailleerde bekistingsplannen. Om het voor alle betrokken partijen zo begrijpelijk mogelijk te maken, zijn deze zo veel mogelijk driedimensionaal getekend. Complexere factoren in de bekistingsplanning kunnen zo ruimtelijk beter worden afgebeeld. De bouwfasen kunnen plastisch worden weergegeven en vanuit verschillende invalshoeken worden bekeken. Bij een T-verbinding in de wandbekisting bijvoorbeeld kan het hoofdankerpunt niet worden gebruikt, zodat stabilisatie met richtprofielen noodzakelijk is. Relatief kleine systeemcomponenten zoals ankers en richtprofielen zijn daarom nauwkeurig gepland om bijvoorbeeld doorbuiging te voorkomen. Het voordeel van een ­3D- model is de mogelijkheid om met één druk op de knop tweedimensionale plannen en stuklijsten te maken. „Vooral bij de kernen met 2.200 m² bekisting betekende dit een enorme vereenvoudiging voor onze technici“, zegt een tevreden Volker Götz. „Wij werken bijzonder nauwkeurig en efficiënt. Onze klanten profiteren hier rechtstreeks van, omdat de plannen snel worden gemaakt en veranderingen eenvoudiger kunnen worden doorgevoerd.“ Dankzij de driedimensionale aanzichten kregen de verantwoordelijken van F. Hoffmann-La Roche AG ook zonder speciale bekistingskennis een exact beeld van de bouwwerkzaamheden aan hun gebouw. De uitgebreide planning draagt niet alleen bij aan een vlotte voortgang van de bouw, maar bevordert ook de communicatie tussen de betrokken partijen.

Klimsysteem als maatwerk
Tot slot moest het automatische klimsysteem MAC precies op de conventioneel bekiste plattegrond van de kernen worden geïnstalleerd. Omdat het systeem inclusief hydrauliek voor elke toepassing individueel is gepland, hebben MEVA-medewerkers de MAC reeds af fabriek voorbereid voor grootschalig gebruik. Ongeveer 100 platformen werden speciaal ontworpen om te voldoen aan de eisen van Roche Bau 2. De dragers, balken en cilinders moesten onder andere op de gewenste afmetingen worden gebracht, zodat de montage ter plaatse soepel kon verlopen. MEVA biedt deze service om het gebruik van de complexe klimbekisting voor de klant zo eenvoudig en efficiënt mogelijk te maken. Na slechts vier weken was de installatie van het MAC-klimsysteem op de bouwplaats voltooid.  

Slimme logistiek
Voor de levering van het automatische klimsysteem zijn vanuit het hoofdkantoor van MEVA in Haiterbach bijna dagelijks twee vrachtwagens vertrokken. Dankzij de nauwkeurige voorbereiding konden de afgewerkte platformen direct na aankomst in Basel van de vrachtwagen worden getild. Dit maakte het mogelijk om de MAC direct te installeren, zodat deze door de tussenopslag geen kostbare ruimte zou innemen in de smalle bouwput. „Het team op de bouwplaats kende de MEVA-systemen al“, zegt ploegbaas Armin Looser. „Velen waren al betrokken bij Bau 1 en zijn op de hoogte van de montageprocedures. Dit betekent dat we geen wachttijden hebben en ook de opbouw en toepassing van de MAC was gemakkelijk voor ons, dankzij de ondersteuning van MEVA.“ 

Flexibele vloerbekisting
Het klimsysteem werd al in gebruik genomen op de derde kelderverdieping en ging door de opening van de stutvloer. Deze zou vervolgens worden gesloten. Vanwege de hoogte van 8,5 m heeft Marti AG voor de ondersteuning van de vloerbekisting gekozen voor het modulaire raamwerksysteem MEP. Met verstelbare diagonaalkruisen pastte het systeem zich, inclusief de flexibele vloerbekisting MevaDec, aan de vereiste oppervlakken aan. Wanneer de stempelafstand niet overeenkomt met de afmetingen van het MEP-paneel, bijvoorbeeld als gevolg van een richtingsverandering van de hoofdligger, helpt het diagonaalkruis bij de noodzakelijke versteviging. De vloerbekisting MevaDec kon door de insteekbare valkop ook snel en eenvoudig worden geplaatst, hetzij van bovenaf met een valbeveiliging of bovenhands vanaf een werkplatform van het MEP-ondersteuningsplatform. Tegelijkertijd maakt de MevaDec valkop vroegontkisten mogelijk door de hoofd- en dwarsdragers van het vloerbekistingssysteem met 19 cm te verlagen. Door eerder hergebruik van de vloerbekisting kan de materiaalopslag dus geoptimaliseerd worden. 


Uit de aarde klimmen
Op de tweede kelderverdieping konden de steunbokken met een kraan worden verplaatst, omdat de vloer erboven nog niet was gestort. De buitenwanden op de eerste kelderverdieping worden dubbelzijdig bekist waarna de bouwput wordt opgevuld. Vanaf begin 2019 zal de nieuwe wolkenkrabber al langzaam uit de grond groeien. Het geleide veiligheidssysteem MGS en de MAC met gesloten werkplatformen garanderen hierbij maximale veiligheid. In de volgende BekistingsKrant leest u meer over de voortgang van de bouwwerkzaamheden!
 

Schalungen in kombination mit Stützbock und Bewehrungen im Hintergrund.
Technische Abbildung von Wandschalung Mammut 350 mit Sicherheitssystem.
Zeichnung von Betoniervorgang mit Wandschalung Mammut 350 mit Sicherheitssystem.