Rettungsstollen im Lämmerbuckeltunnel in Wiesensteig.

Slimme planning van reddingstunnels

Twee nieuwe reddingstunnels verbeteren de veiligheid in een van de oudste verkeerstunnels in Duitsland. De begaanbare tunnels verkorten de vluchtwegen uit de 622 m lange Lämmerbuckeltunnel, zodat deze aan de nieuwste veiligheidsnormen voldoen.

Cijfers & feiten

  • Project
    • Reddingstunnels in de Lämmerbuckeltunnel, Wiesensteig (GER)
  • Bouwonderneming
    • Direktion IU Tunnelbau, Ed. Züblin AG
  • MEVA-systemen
    • Wandbekisting Mammut 350
    • Steunbok STB 300
    • Vloerbekisting MevaFlex
    • Ondersteuningsplatform MEP
    • Speciale bekisting
  • Planning en begeleiding
    • MEVA Schalungs-Systeme GmbH, ­Haiterbach, Duitsland
Eine Abbildung der Wandschalung von MEVA.

De modernisering van de Lämmerbuckeltunnel vraagt om innovatieve ­oplossingen

„Met het oog op de betekenis voor het verkeer en de verkeersdrukte op de belangrijke oost-westas A8 is tunnelveiligheid een doorslaggevend criterium, dat in een noodsituatie levens kan redden“, aldus Wolfgang Reimer, voorzitter van de gemeenteraad van Stuttgart, naar aanleiding van het begin van de werkzaamheden aan de tunnel. In dit kleine maar uitdagende bouwproject heeft MEVA bouwonderneming Ed. Züblin AG ondersteund met een gedetailleerde planning, speciale bekisting en creatieve standaardoplossingen.


Slimme planning
De twee reddingstunnels lijken bouwkundig gezien sterk op elkaar en verschillen eigenlijk alleen qua lengte. Dit betekende dat in beide tunnels dezelfde bekisting kon worden gebruikt. Eerst moest de hoofdwand worden aangelegd als verbinding tussen de reddingstunnels en de bestaande verkeerstunnel. Om het bovenste deel van deze verbindingsmuur aan te passen aan het gewelf van de mijnbouwtunnel werd het gedeeltelijk uitgevoerd met een speciale bekisting. De enkelzijdige bekisting van speciale delen en de wandbekisting Mammut 350 werden uitgevoerd met de steunbok STB 300. Deze is geschikt voor een storthoogte tot 3,30 m. Bovendien werd bij de planning van de speciale bekisting ook rekening gehouden met de te installeren interne voegstrip. 

Rugzak omdoen en vertrekken
Het eerste blok van de reddingstunnel, dat direct aansluit op de hoofdwand, bevat een nis voor de stroomvoorziening. Daardoor wordt het standaarddwarsprofiel op dit punt verbreed. Om de exacte afmetingen te reproduceren, moet een rugzakbekisting worden gebruikt, die door de MEVA-ingenieurs exact op maat is gemaakt. Om het halfronde speciale deel precies op de bekistingswagen en in de daarvoor voorziene tunnelnis te plaatsen, werd eerst de rugzakbekisting in de wapening geplaatst. Vervolgens reed de bekistingswagen naar binnen en werd precies daaronder uitgelijnd. Daarna moesten de eerder gebruikte verbindingsdelen worden vastgezet om de speciale constructie krachtgesloten op de bekistingswagen te bevestigen. Rubberen profielen op de bekisting zorgden hierbij voor de nodige afdichting tussen de rugzakbekisting en de bekistingswagen. 

Feilloze overgang
Door middel van een open constructiemethode is telkens een ander deel van de reddingstunnels verbonden met de mijn-bouwtunnel. Om een overgang te maken tussen de twee verschillende dwarsdoorsneden, gebruikten de bekistingsingenieurs van MEVA speciale houten delen. Deze werden eerst gebruikt voor de bevestiging van de voegstrips in het overgangsblok en als bekisting voor de overgang van de ronde naar de hoekige doorsnede. De speciale houten bekisting werd tijdens de inzet op de Mammut 350 wandbekisting gedubbeld en kon later tijdens de bouw van de tunnel met de open constructiemethode als kopschot worden hergebruikt. Tegelijkertijd werd de Mammut 350 in alle andere bouwfasen gebruikt, omdat deze bekisting met een mogelijke betondrukopname van 100 kN/m² bij uitstek geschikt is voor de constructiebouw en bovendien een breed paneelassortiment heeft met afmetingen van 1,25 m x 0,25 m tot 3,50 m x 2,50 m. 

Bespoedigde voltooiing van de bouwwerkzaamheden
Na de zoolbekisting met horizontale wandbekistingspanelen moesten er 3 m hoge muren worden opgetrokken. Dankzij de grote panelen van de Mammut 350 was een verhoging niet nodig, zodat de werkzaamheden gemakkelijker konden worden uitgevoerd. Voor het afstellen van de bekisting konden EuMax-stempels worden gebruikt, die diagonaal aan de helling van de bouwput werden vastgemaakt. Dankzij de flexibele uitschuiflengte en het grote fijninstelbereik was de instelling zonder problemen mogelijk. In drie resp. vier stortfases kon zo de wandbekisting van de buitenste tunnel worden gemaakt. Vervolgens werden verrijdbare MEP-vloertafels met MevaFlex gebruikt om het plafond te bekisten. De twee reddingstunnels worden afgesloten door vleugelwanden met een afdak. De diagonale wanden dienen voornamelijk om het terrein te schoren en op hetzelfde niveau te brengen als de ingang van de tunnels. 

Doelgerichte bekistingsplanning
Projectleider Alfred Elst is tevreden over het uitgevoerde werk en prijst vooral de praktische en doelgerichte bekistingsplanning. „De door MEVA ontworpen rugzakbekisting paste goed en ook de driedimensionale plannen kwamen goed van pas. De details zijn daardoor goed zichtbaar en maken het opbouwen van de bekisting eenvoudiger“, zo legt hij uit. 

MEVA Sonderschalung im Einstatz.
Abbildung von einer MEVA Wandschalung.